อะไรคือความพ่ายแพ้ที่น่ารังเกียจ “ที่สุด”

…แพ้ที่น่ารังเกียจที่สุด
คือ แพ้กรรม ซึ่งหมายถึงกรรมไม่ดี

กรรมไม่ดีบัญชาให้ทำ ยอมทำความไม่ดี
จึงเป็นการแพ้กรรมที่น่ารังเกียจมากที่สุด

การชนะกรรม ตรงกันข้ามกับการแพ้กรรม
กรรมอย่ามาบังคับขืนใจให้คิดพูดทำที่ชั่วช้าสารพัด
ไม่มียอมแพ้ กรรมต้องแพ้ ต้องหนีไป

ซึ่งแน่นอนถ้ายังกำจัดกิเลสให้พ้นไม่ได้
วันหนึ่งกรรมก็จะต้องมาพยายามบีบบังคับให้คิดชั่ว พูดชั่ว ทำชั่ว
จงเอาชนะกรรม จงเอาชนะกรรม จงเอาชนะกรรม
อย่ายอมคิดชั่ว อย่ายอมพูดชั่ว อย่ายอมทำชั่ว…

สมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาปริณายก